وابستگی زیاد کودک به مادر چطور حل میشود؟
وابستگی زیاد کودک به مادر با جدایی تدریجی، احساس امنیت و ثبات رفتاری حل میشود؛ نه با اجبار، قهر یا ناپدید شدن ناگهانی مادر.
وابستگی زیاد کودک به مادر یعنی چی؟
وابستگی یعنی کودک فقط در کنار مادر احساس آرامش میکند و در نبود او دچار اضطراب، گریه یا ترس میشود.
این موضوع در سنین پایین طبیعی است، اما اگر شدید و طولانی شود، میتواند کودک را در موقعیتهایی مثل مهدکودک یا جمعهای اجتماعی دچار مشکل کند.
فهرست محتوا
چرا بعضی کودکان وابستگی شدیدی به مادر دارند؟
چند دلیل رایج وجود دارد که معمولاً با هم ترکیب میشوند:
- جداییهای ناگهانی یا تجربهی ترس
- حضور دائمی مادر بدون فاصلهی امن
- اضطراب خودِ مادر هنگام جدا شدن
- نداشتن تجربهی ارتباط با افراد دیگر
نکته مهم این است: وابستگی تقصیر کودک نیست.
وابستگی زیاد کودک به مادر تا چه سنی طبیعی است؟
طبق منابع معتبر روانشناسی کودک، وابستگی در سالهای ابتدایی طبیعی است اما اگر شدت پیدا کند، نیاز به مدیریت آگاهانه دارد.معمولاً تا حدود ۳ سالگی، وابستگی شدید طبیعی است.اما اگر بعد از این سن:
- کودک نتواند حتی چند دقیقه از مادر جدا شود
- در نبود مادر دچار ترس شدید یا بیقراری شود
- حاضر نباشد با افراد آشنا بماند
بهتر است بهصورت آگاهانه روی کاهش وابستگی کار شود. یکی از نشانههای آمادگی کودک برای استقلال بیشتر، توانایی خوابیدن در فضای جداگانه است. اگر در این مورد تردید دارید، مقالهی بهترین زمان جدا کردن اتاق کودک میتواند دید واضحتری به شما بدهد.
وابستگی زیاد کودک به مادر چطور حل میشود؟ (قدمبهقدم)
برخی کودکان هنگام جدا شدن از مادر دچار اضطراب شدید میشوند. طبق منابع معتبر درباره اضطراب جدایی، این رفتار در سنین پایین طبیعی است اما با تکنیکهای تدریجی قابل مدیریت میشود.
قدم اول: جدا شدنهای کوتاه و قابل پیشبینی
از جداییهای خیلی کوتاه شروع کنید .
مثلاً بگویید «من میرم آب بخورم و برمیگردم» و حتماً دقیق همانطور برگردید.
کودک باید یاد بگیرد که جدایی به معنی رها شدن نیست.
قدم دوم: خداحافظی شفاف، نه یواشکی
هرگز یواشکی نروید .
این کار اعتماد کودک را از بین میبرد.
یک خداحافظی کوتاه، آرام و تکرارشونده خیلی مؤثرتر است.
قدم سوم: واگذاری تدریجی به افراد امن
کمکم زمان ماندن کودک با افراد آشنا (پدر، مادربزرگ، مربی) را بیشتر کنید.
بهتر است این کار در محیط آشنا انجام شود.
قدم چهارم: کنترل اضطراب مادر
کودک اضطراب را «میگیرد»، نه اینکه فقط ببیند.
اگر مادر نگران، مضطرب یا مردد باشد، کودک این حس را شدیدتر تجربه میکند.
اول باید آرامش مادر واقعی باشد، نه نمایشی.
قدم پنجم: تقویت استقلال در کارهای کوچک
آموزش استقلال از سنین پایین، یکی از توصیههای ثابت متخصصان رشد کودک است.
- لباس پوشیدن
- غذا خوردن
- جمع کردن اسباببازی
وقتی کودک در مهارتهای پایه قویتر میشود، وابستگیاش هم کمتر میشود؛ دقیقاً همان چیزی که در آموزش مهارتهای زندگی به کودکان روی آن کار میشود.
چه کارهایی وابستگی کودک را بیشتر میکند؟
این رفتارها معمولاً ناخواسته، وابستگی را تشدید میکنند:
- برگرداندن سریع کودک به آغوش هنگام گریه
- طولانی کردن خداحافظی
- دلسوزی بیش از حد
- گفتن جملاتی مثل «بیچاره بچهم»
وابستگی کودک و رفتن به مهدکودک
- برای کودکانی که وابستگی شدیدی دارند، شروع ارتباط اجتماعی در محیطی امن و همراه با مادر، مثل کارگاه مادر و کودک، میتواند مرحلهی انتقالی بسیار مؤثری باشد.
- زمانبندی ورود تدریجی باشد
- مربی ثابت و قابل اعتماد باشد
- والد با اطمینان کودک را تحویل دهد
خلاصهی سریع برای والدین
- وابستگی کودک طبیعی است، اما قابل مدیریت است
- اجبار، نتیجهی معکوس دارد
- جدایی باید کوتاه، قابل پیشبینی و امن باشد
- آرامش مادر، کلید اصلی حل مسئله است
سوالات پرتکرار:
آیا وابستگی زیاد کودک نشانهی مشکل روانی است؟
خیر. در بیشتر موارد، یک مرحلهی رشدی طبیعی است که با رفتار درست برطرف میشود.
اگر کودک در مهد گریه کند، چه کار کنیم؟
گریهی روزهای اول طبیعی است. مهم این است که والد با اطمینان و بدون بازگشت مکرر محیط را ترک کند.
چقدر طول میکشد وابستگی کمتر شود؟
بسته به کودک، معمولاً بین چند هفته تا چند ماه زمان نیاز است؛ ثبات رفتاری خیلی مهمتر از سرعت است.
